العلامة المجلسي
53
حق اليقين ( فارسى )
الظَّالِمِينَ يعنى نمىرسد عهد امامت من بظالمان و هر صاحب معصيتى ستم كار است بر نفس خود و در هر وقت از اوقات عمر خود كه معصيت كند بر او صادق خواهد بود كه عهد امامت به او نميرسد و ايضا عمده فائده در نصب امام آنست كه حفظ ناموس شريعت بكند و حافظ شريعت باشد هرگاه معصيت و خطا بر او روا باشد امام ديگر بايد كه او را از معصيت منع نمايد و خطائى كه از او صادر شود او زايل سازد پس او امام كل خواهد بود نه اول ايضا بر امت واجب است كه اطاعت امام بكنند در قول و فعل چنانچه در آيه اولى الامر معلوم شد پس اگر اطاعت نكنند يك امر هم بايد واجب باشد و هم حرام ايضا نهى از منكر بر ايشان واجبست اگر بكنند مخالفت با اطاعت و رعايت امام دارد و اگر نكنند ترك واجب كرده خواهند بود و اگر وجوب اطاعت در غير حرام باشد پس بايد ايشان را امام ديگر باشد كه حلال و حرام را از او اخذ كنند پس محتاج به دو امام خواهند بود و اگر او هم معصوم نباشد محتاج به امام ديگر خواهند بود پس يا تسلسل لازم مىآيد يا منتهى به امام معصوم مىشود و اين دليل به چندين دليل بر ميگردد و بعد از تأمل معلوم مىشود . ( شرط سيم ) از شرايط امامت نزد اماميه هاشمى بودن امام است و آن بنصوصى كه بر خصوص هر يك از ائمه وارد شده است معلوم خواهد شد ان شاء اللَّه تعالى و سنيان به هيچيك از اين سه شرط قائل نيستند و اين سه صفت را متكلمان ذكر كردهاند و گفتهاند بايد صفاتى كه در پيغمبران مذكور شد در او باشد يا آنكه شبهه در نسبش نباشد و پدر ايشان دنى و مادر ايشان غير عفيفه نباشد و از عيوبى كه موجب تنفر خلق است مبرا باشد مانند خوره و پيسى و كورى و گنگى و درشتخوئى و كج خلقى و بخل و دنائت نفس و دنائت صنعت مانند جولائى و حجامى و افعالى كه دلالت بر ضعف عقل كند و امثال اينها . و سلطان المحققين نصير الملة و الدين رحمة اللَّه در بعضى از رسائلش گفته است كه در امام عليه السّلام هشت شرط معتبر است ( شرط اول ) معصوم بودن او است از گناهان صغيره و كبيره بمعنى كه مذكور شد ( شرط دويم ) آنكه عالم باشد بهر چه در امامت محتاج به آن است از علوم دينى و دنيوى مثل احكام شرعيه و سياسات مدنيه و آداب حسنه و دفع دشمنان دين و رفع شبهات ايشان زيرا كه غرض از امامت بدون اينها حاصل نميشود ( سيم ) شجاعت براى دفع دشمنان و فتنهها و برانداختن اهل باطل و غالب گردانيدن حق زيرا كه اگر او كه سر كرده است بگريزد ضرر عظيم بدين مىخورد بخلاف گريختن بعضى از رعايا